«محسن نفر» آهنگساز، نوازنده تار و سه‌تار مدتی پس از ارتحال امام خمینی (ره) آلبوم موسیقی «یاد یار» را با صدای حسام‌الدین سراج  منتشر کرد.وی در این آلبوم آهنگسازی، سرپرستی گروه و تکنوازی تار را به عهده داشت، این اثر در برگیرنده اشعار مولانا، حافظ و اشعار امام خمینی (ره) است.

«محسن نفر» آهنگ‌های این آلبوم را قبل از ارتحال امام (ره) ساخته بود و کشف دوباره آنها را در دفتر آهنگ‌هایش، محبت و توجهی از سوی خدا به مناسبت ارتحال امام می‌داند.

او آلبوم‌های «یاد یار»، «وصل مستان»، «باغ ارغوان»،  «شمس‌الضحی»، «فکر نو»، «یاس»، «خاکستری آبی» و... را در کارنامه خود دارد. آنچه در ذیل می‌آید ماحصل گفت‌وگوی خبرنگار موسیقی فارس با این آهنگساز پیشکسوت کشورمان در محل خبرگزاری فارس است:

اولین سوالی که در مواجهه با حضرتعالی پیش می‌آید تفاوت شما با دیگران در این حوزه است چون شما پایبندی جدی به شعائر مذهبی دارید و آن را هم ابراز می‌کنید.
نفر: در گذشته ارتباط موسیقی با مذهب خیلی بیشتر و نزدیک‌تر از دوره کنونی بود. شما می دانید که در دوره صفویه شاه‌عباس (اگرچه ظلم‌های زیادی هم داشت) با تلاش‌های خود سبب شد تا علمای شیعه استقرار یابند و ستاره‌های برجسته‌ای همچون میرداماد، شیخ‌بهایی، ملاصدرا، ملامحمد‌تقی مجلسی، ملا‌محمد باقر مجلسی در این دوره ظهور کنند.

 در این دوره اگرچه موسیقی تحریم ‌شد اما نغمات و آواهای کنونی میراث‌ آن دوران است که از کانال تعزیه و گسترش مراسم تعزیه‌خوانی، ماندگار و جزء میراث غنی ما شد.اساتید تعزیه که افرادی خوش‌آوا و خوش صدا بودند توانستند همه فرهنگ‌ و هنر موسیقی را در قالب نغمات و تعزیه‌خوانی حفظ کرده و دوباره منتقل کنند و به گونه‌ای آن را دوباره احیا کردند. در دوره زندیه و خصوصا در زمان قاجار اگرچه موسیقی کوچه‌بازار هم متداول ‌شد اما فرهنگ موسیقی تعزیه با طهارت و پاکی خود ادامه یافت. هرچند این امر در دوره پهلوی کم فروغ شد و شکاف با موسیقی مذهبی عمیق‌تر شد تا جایی که موزیسین‌ها و هنرمندان با مذهب کاری نداشتند. در این زمان و با استفاده از این خلا غربی‌ها توانستند هنر خود را بیشتر در کشور ما ترویج داده و به نوعی مردم را از مذهب دور کنند.
 شما چگونه وارد این عرصه شدید؟

نفر: من در یک خانواده مذهبی بزرگ شدم و پدرم طبعا با فعالیت من در زمینه موسیقی موافق نبود. خودم هم اعتقادات مذهبی داشتم و اساسا یکی از گرفتاری‌هایم با خودم این بود که ورودم به موسیقی کار درستی است یا نه. با این حال پس از جلب موافقت والدینم به مدرسه موسیقی رفتم و با بررسی حلیت آن به آموزش در این عرصه پرداختم.
برای رفتن به سمت موسیقی نطر علمارا هم جویا شدید؟

نفر: در جلسه‌ای که با علامه «محمد‌تقی جعفری» داشتم در خصوص تولید آثار موسیقی ایشان گفت: اگر یقین داری که کارت تأثیر مثبت دارد انجام بده و می‌توان رمز موفقیت آن دوران را رسیدن به یقین در بین نیروهایی دانست که با ایمان، ارادت، اخلاص خاصی فعالیت می‌کردند.


 گویا یکی دو جاهم اعتراضتان را به رژیم سابق نشان دادید!؟

نفر: بله. روزی «محمدرضا » پهلوی از هنرستان عالی موسیقی ملی دیدن کرد. هنگامی که شاه وارد مدرسه شد من تنها کسی بودم که با ادامه نواختن تار  به حضور او بی اعتنایی کردم. در مورد هویدا هم این اتفاق افتاد. روزی «هویدا» نخست وزیر وقت به هنرستان موسیقی آمد و من به او اعتنایی نکردم. هویدا هم نگاهی از سر غضب کرد و ماجرا را از مدیر مدرسه جویا ‌شد. اما ممتاز و برجسته بودن من در مدرسه، مدیر را از پیگیری ماجرا منصرف کرد.

در مدرسه چه سازی می‌نواختید؟

نفر: سه سال اول با تار و سپس با عود و کنتر‌باس به عنوان ساز دوم و پیانو هم که یکی از درس‌های اصلی و اجباری بود اجرا و تمرین داشتم.

استاد برجسته شما در آن زمان چه کسی بودند؟

نفر: من از هنرجویان وظیفه شناسی بودم که همیشه ممتاز بودن در کلاس را ترجیح می‌دادم. آقای «رضا وحدانی» نخستین استاد من بود که خودش یکی از شاگردان «حاج‌ علی‌اکبر شهنازی» است. بعد از 3 سال تحصیل در حضور آقای وحدانی و با معرفی وی به کلاس استاد شهنازی رفتم و پس از دادن تست، این استاد عالیقدر با روی خوش از من استقبال کردند.

فارغ التحصیلی شما همزمان با پیروزی انقلاب بود. 

نفر: زمان انقلاب  18 سال داشتم و به طور مشخص حادثه 17 شهریور یا همان «جمعه سیاه» را به خوبی در ذهن دارم. آن روز سخنرانی علامه نوری بود و جمعیت زیادی حضور داشتند. وقتی من به میدان شهدا رسیدم مردم را قتل عام کرده بودند.


فعالیت شما در حوزه هنری به چه شکلی صورت گرفت؟

نفر: فعالیت من در حوزه هنری به دهه طلایی فعالیت‌های این حوزه در سال 60 بر می‌گردد.

آن موقع چه کسانی در حوزه بودند؟

نفر: آقایان حسن حسینی، قیصر امین پور، محمدعلی محمدی،سراج، مجیدی، مخملباف، سلحشور، کاسبی، بهزاد‌پور، جعفر دهقان، کشن‌فلاح، محمود فلاح و... در حوزه های مختلف فعالیت داشتند. در مورد خودم هم باید بگویم آلبوم موسیقی نی‌نواها وصل مستان، باغ ارغوان، شمس‌الضحی در حوزه هنری ساخته شد که مورد توجه مردم هم قرار گرفت.

چرا  دهه 60 حوزه هنری را دوره طلایی می‌دانید؟

نفر: متعهد بودن هنرمندان، ارائه کارهای خوب و ماندگار، مدیریت موفق و انسجام نیروها از مهم‌ترین عواملی بود که توانستیم کارنامه درخشانی برای فعالیت‌های حوزه هنری رقم بزنیم. هر چند در آن زمان جنگ تحمیلی دامنگیر شده بود اما مرکزیت حوزه هنری برای فعالیت‌های فرهنگی همچون ستاره‌ای می‌درخشید و شرایط ایجاب می‌کرد که سخت کار کنیم.

از موسیقی فیلم «بلمی به سوی ساحل» بگویید؟

نفر: آقای «رسول ملاقلی‌پور» با شنیدن قسمتی از آثارم، برای ساخت موسیقی فیلمش دعوتم کرد و توانستم در کمتر از یک ماه موسیقی متن این فیلم را ضبط کنم.

دلیل ساخت آلبوم موسیقی «یاد یار» چه بود؟

نفر: کار «یاد یار» در اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره) ساخته شد و از آنجاکه ارادت خاصی به ایشان داشتم به عنوان یکی از مقلدان امام این قطعه را اجرا کردم.


نظر شما در حال حاضر نسبت به فعالیت‌های هنری چیست؟

نفر: فعالیت‌های فرهنگی عمیق و انقلابی اکنون کمتر از گذشته شده است و مقصران اصلی این کم‌کاری‌ها مسئولین فرهنگی هستند زیرا با موقعیت‌هایی که دارند به خوبی کار نمی‌کنند.

آرزویی هم برایتان باقی مانده که برآورده نشده باشد؟

نفر:  دوست دارم آثاری که برای ائمه ساخته‌ام روزی منتشر شود. این آثار می‌تواند به عنوان یک کار مرجع در اختیار اهل موسیقی قرار گیرد.